Gft-afval zonder twijfel met lijst en praktische tips

Je wilt je keuken- en tuinafval netjes scheiden, maar bij twijfel belandt het al snel toch bij het restafval. Dat is zonde, want goed gescheiden gft wordt compost en vaak ook groen gas. In dit stuk krijg je een duidelijke wel/niet-lijst, uitleg over biobakzakjes en composteerbaar plastic, en een kort stappenplan om stank en maden te voorkomen. Waar regels per gemeente kunnen verschillen, leggen we uit hoe je dat snel controleert.

Wat hoort wél en wat hoort níet in de gft-bak?

Volgens de landelijke, door Rijkswaterstaat samengestelde wel/niet-lijst horen in de gft-bak onder meer: groente- en fruitresten, álle etensresten (ook botjes en graten), brood, rijst en pasta, losse thee, theezakjes, koffiefilters en -pads, bloemen en planten, en fijn snoeiafval. Koffiecups, luiers, kattenbakvulling, tabak/peuken, as en álle verpakkingen of wegwerpproducten (ook composteerbare) horen er niet in. Zie de toelichting bij VANG Huishoudelijk Afval en de concrete lijst van de Afvalscheidingswijzer.

Twijfelgevallen snel uitgelegd

• Vlees- en visresten: mogen bij gft; verpak bij voorkeur in krant tegen geur. Bron: Afvalscheidingswijzer.
• Koffiepads en theezakjes: mogen bij gft sinds 10 januari 2023; koffiecups niet. Bron: VANG.
• Bodembedekking knaagdieren (hooi, stro, zaagsel) met poep: mag bij gft. Kattenbakvulling en hondenpoep: niet. Bron: Afvalscheidingswijzer.
• Dikke takken: vuistregel is “kan het met een snoeischaar door, dan gft; anders grof tuinafval”. Bron: Afvalscheidingswijzer.

Waarom scheiden – wat gebeurt er met gft?

Gescheiden gft wordt gecomposteerd en deels eerst vergist. Zo ontstaat bruikbare compost voor bodemverbetering en biogas (groen gas) voor energie. Milieu Centraal beschrijft dat ongeveer een deel eerst wordt vergist en de rest direct wordt gecomposteerd; beide leveren compost op, en vergisting levert extra energie. Zie Milieu Centraal.

Wil je breder weten wat duurzaamheid voor je huishouden betekent, kijk dan naar wat je zelf aan duurzaamheid kunt doen.

Biobakzakjes en ‘composteerbaar’ plastic

Plastic hoort niet bij gft; ook ‘composteerbaar’ of ‘biobased’ plastic niet. Uitzondering: speciale gft-inzamelzakken met het Kiemplant- of OK compost-logo, die zijn toegestaan om het gebruiksgemak te vergroten. Dit staat expliciet bij Milieu Centraal. Voor algemene uitleg over composteerbaar plastic en keurmerken verwijst Milieu Centraal naar de Europese norm EN 13432; samengevat in hun factsheet over biobased en composteerbaar kunststof (factsheet Milieu Centraal).

Gft, tuin en eigen compost: wat mag waar?

Niet alles wat in de gft-bak mag, is geschikt voor je eigen composthoop of wormenbak. Thuis composter je bij lagere en wisselende temperaturen. Milieu Centraal raadt bijvoorbeeld af om koffiepads en theezakjes op de eigen hoop te doen, terwijl ze wél in gft mogen; botjes en gekookte etensresten horen ook níet op de composthoop. Zie zelf composteren.

Zieke of invasieve planten

Plantenresten met buxusmot, Japanse duizendknoop of Phytophthora gooi je niet in gft en ook niet op de composthoop: verpak ze en bied ze aan als restafval of bij de milieustraat, om verspreiding te voorkomen. Bron: Milieu Centraal.

Stappenplan: zo scheid je gft zonder gedoe

1. Zet een klein aanrechtbakje neer en maak het dagelijks leeg. Tip en lijst: Afvalscheidingswijzer.
2. Houd gft zo droog mogelijk: laat gras drogen en laat etensresten uitlekken. Bron: Milieu Centraal.
3. Gebruik alleen gft-inzamelzakjes met Kiemplant- of OK compost-logo, of leg een krant onderin de bak. Bron: Milieu Centraal.
4. Beperk stank en maden: zet de bak niet in volle zon, maak schoon met water en eventueel soda of groene zeep; geen chloor. Bron: Milieu Centraal.
5. Twijfel je over een product? Zoek het op in de tool ‘Wat hoort waar?’ van Milieu Centraal: Afvalscheidingswijzer.

Controleer je resultaat en lokale uitzonderingen

• Landelijk geldt de uniforme wel/niet-lijst; gemeenten, inzamelaars en verwerkers hebben hierover afspraken gemaakt. Bron: VANG Huishoudelijk Afval.
• Toch kunnen er lokale bijzonderheden zijn (bijvoorbeeld inzameldagen of uitzonderingen bij plaagdruk). Controleer dit op de gemeentewebsite en gebruik bij twijfel de Afvalscheidingswijzer.

---

Wil je verder lezen over praktische keuzes voor een kleinere voetafdruk, bekijk dan wat je zelf kunt doen aan duurzaam leven in huis en tuin.